Naraío Nazóm

O blog da xente de Naraío, estea onde estea...

21.9.05

O Toldo


Como dicia a canción dos Doors “this is the end / beautiful friend…”, pois sí, rematou o vrau, acabouse. O Biscordel é o final e o comezo dunha depresión, dunha caida dos biorritmos brutal (se non prejuntadelle ó meu amijismo naraio) na que, desesperado, desexas que cheje a festa do lisco, das setas, do grelo, o tan ansiado baile de disfraces da Capela e outros eventos que alegran, en certo modo, a crueza do inverno .

O Biscordel pasou sen pena nin gloria. Xa non é o mesmo, nin Xan está pa festas!, nin o Jordo! (que ajora é fraco), nin os moñecos,…, e o peor…a festa non tiña o toldo tradicional!. Ese toldo coa lona de cor amarelo e vermello e un toldeiro barriján por dentro, co abridor enjanchado á presilla do pantalón por un cable estilo muelle.

Ese toldeiro que, unha vez aberto o quinto de estrella, jarda o abridor no bolsillo de atrás do pantalón vaquero semicaido, onde se pode ver o comezo do "cofre" cando se ajacha a coller na cámara o quinto de estrella tan desexado, ou a coca cola para o "medio" de Larios. Si, ese toldeiro con camisa de raias e na que se pode avistar a barrija, pois o sometido desta por dentro do pantalón apenas dura uns poucos minutos.

O toldo é tradición. Nun toldo non sabe estar todo o mundo, a veteranía nun toldo notase moitisimo. A maneira de avisar ao toldeiro é un exemplo:
- camarero!, por favor!
Pero que “camarero” nin que ostias en vinajre, un home de toldo chamalle
- jefe!, ou jefa!

A postura no toldo é outra cousa moi importante. Saberse ajarrar á corda ou ao ferro de través diferenza un home de toldo do que non o é. A postura más típica é aquela que se dá cando o home apoia o códabo na barra deixando caer todo o peso do corpo sobre unha perna e na que se avista unha das cachas sobresair máis que a outra.

O toldo tamén é protección, protección fronte as varillas que caen despois da traca dos fuejos e que tanto lle justan ó meu amijismo naraio. Protección tamén fronte a esas noites de xeada que se dan en festas coma a do Biscordel ou en calquera das festas da Capela: como a de Cabalar, San Boulo, As Neves, etc.

Outra cousa son as mulleres nos toldos, a primeira liña de toldo resérvase para os homes, nunca veredes unha muller apoiada na barra ou ajarrada á corda ou ó ferro de través. Eses sitios son dos homes, son os que piden, os que pajan e os que lle dán a beba á muller.

O de pajar........ai mi madriña ese é o jran debate do toldo:
- pajo eu,...
- non, pajo eu,
- cóbrame a min.....
- sacatedahioh! (lease todo sejido)

As pelexas por pajare chejan a estremos alucinantes: arrujar o billete do contrario e meterllo no pantalón, tirarlle os cartos ao chan....Ajora ben, tamén os hai ben ajarrados. Tanto, que ese “pajo eu” o din coa boca pequena, como dicindo “sí cobrame a min pero colle primeiro o outro billete”. Outra modalidade é a “rascadura de bolsillo” típica en busca duns cartos que nunca xamais aparecerán. A picaresca neste ámbito é innumerable. Entre veciños de Naraio deuse un caso no que despois dun escaqueo continuo no pajo dos cafeses antes de entrar no choio, un dos perxudicados lle dixo ao aforrador en cuestión.

- se estiveras no oeste non durabas nin dous días
- e lojo, oh? (expresión de fondo arraigamento en naraio)
- porque tardas tanto en desenfundar, meu fillo

Tamén está a figura do “arrima barra”, a acción comeza cando di:
- que parente!
Arrimase a ti e, unha vez que pajas a túa toma, has de pajar a do parente en cuestión, que por suposto non é parente nin nada.

Estou sejuro que o meu amijismo naraio terá máis comentarios que facer ao respecto do toldo da festa.

16.9.05

O vrau toca á súa fin...Chejou o Biscordel

As diferentes correntes historiográficas non se dán posto dacordo sobre se Biscordel é con B ou con V. Nos preferimos apuntarnos á primeira opción xa que podemos atopar unha certa raíz etimolóxica en Bis (dous) e cordel (cordel), ou sexa, dous cordeis...anque non sabemos que significado pode ter este nome composto. Quizáis que a Virxe non era tal virxe e que incluso facía alarde da súa vida resoluta. Dín os máis vellos que para evitar que se despelotase diante do Santiajo Matamouros que ten ao seu carón, os fregueses debían amarrarlle a falsilla por partida dobre... e de aí o dos dous cordeir. Non sabemos se é verdade ou non.

O certo é que esta fin de semana hai festa en Igrexafeita. A grande festa do vrau...a omega das festas, posto que con ela dámoslle paso ao outono e ao letargo cultural, social e mesmo vital que asolaga as nosas terras ata que chega maio e a festa da Virxe da O (a alfa, vaia).

Non se esperan jrandes orquestras, pero iso é o de menos. Un equipo de xornalistas especializados en retratar eventos deste tipo e en degustar espiritosos servidos de balde, seguirá de preto as evolucións da festa. O luns, a máis tardar, teredes un cumprido resume.

15.9.05

Norman Foster tamén estivo aquí



Como dí o título, o grande arquitecto Norman Foster tamén estivo en Naraío...ou iso é o que cremos. Senón non hai explicación posible ao portento construtivo que podedes ver no afoto. Non sabemos se é un edificio adicado a albergar bichos ou persoas...pero estamos convencidos de que quen o construiu ten máis de bicho que doutra cousa.

Obsérvese a pureza curvilínea das súas aristas...a colocación a contrapelo das uralitas...a disposición dos ladrillos seguindo as curvas de nivel do terreo...a carencia de fiestras...o xeito maxistral de parchear buratos...a acometida de auga corrente estratéxica e funcionalmente ubicada no medio e medio da parede...

Durante tempo pensamos que se trataba de ladrillos amoreados destinados ao seu uso como posterior materia prima de construción. Pero non, esta obra é unha construción en si mesma. Quede aí esta imaxe para estudo das xeracións vindeiras de arquitectos, para rubor do concello que permite tal escándalo urbanístico e para constancia de que en naraío non debemos ser ben acabados.

P.D.: en Naraío a esta cabana chamámoslle o Gúguenjeim.

Aqui estou eu

hola amijismos, xa me uno a esta nova ventá coa que se pretende espallar as ideas e a filosofía de vida da xente deste reducido lugar no que uns poucos aldenas resistian as ordas dos romanos invasores, e sin poción máxica, porque sí, porque xa foron estes invasores o que construiron o noso castelo. Sí, sí, parece incribel, verdade?, que un castelo do século XIV fose construido polos romanos. Fontes fidedignas da recente historia de naraio corroboran este feito e engaden a utilización de barrenos de dinamita como medio de derrube das pedras para a sua construción. E iso que a dinamita a inventouna Alfred Nobel no século XIX. A vida en narahio aparece vinculada a este tipo de historias que próximamente pasaremos a relatarlles por capítulos e catalogados baixo temáticas moi diversas. Dende filosofía, pasando por dereito da propiedade (marcos, deseitamentos,...), bioloxía (Ramiro de Félix), historia (Manolo da taberna), e máis,...
Un saudo a tod@s.

Queda inaujurado este blog


Como máximo representante blogueiro de Narahío, compláceme inaugurar esta nova fiestra ao ciberespacio...coma quen inaugura unha silveira, os cornos dunha vaca ou os baches que hai en Pirulelle. A partir de agora poderemos deixar constancia do noso devir neste burato.

Hoxe é día de festa nestas terras sucadas polo río Castro e por iso o celebramos con foguetes, pasando polo forro a lei que prohibe os espectáculos pirotécnicos en zonas non urbanas. Manda carallo, na Veiga non se poden botar fuejos porque non é "zona urbana" malia non haber perigo de lume. En cambio, no Eirexado, que si é zona urbana, podes tumbar o que queiras aínda que as varillas incandescentes dos foguetes vaian caer ao monte do Jandarón.

Os da Xunta non se enteran de nada... A ver se agora que se colocou nela un fillo do Carrizo cambian aljo as cousas.

Por certo, o da foto é Antonio de Casal botando un fuejo do Millarenjo no Chao o día de Santa Mariña. Estes datos dounos por se o Consello da Cultura Galega quere incorporar a imaxe ao seu arquivo antes de trasladalo á Cidade da Cultura.